21 Mayıs 2026 tarihinde Milli İstihbarat Akademisi (MİA) tarafından yayımlanan “Askeri ve Jeopolitik Perspektiften ABD-İsrail-İran Savaşı ve Türkiye” başlıklı rapor, 28 Şubat’ta başlayan ve yaklaşık 40 gün süren çatışmanın, modern savaş anlayışı, bölgesel güvenlik dengeleri ve Türkiye’nin stratejik öncelikleri açısından çok boyutlu etkiler ortaya çıkardığını vurguladı. Raporda, savaşın sadece askeri boyutuyla değil, yapay zeka destekli sistemler, elektronik harp, kritik altyapı güvenliği, enerji arz güvenliği, bilişsel savaş, toplumsal dayanıklılık ve diplomatik dengeler açısından da yeni bir dönemin kapılarını araladığı belirtildi.
MİA Başkanı Prof. Dr. Talha Köse, raporun önsözünde, daha önce yayımlanan “12 Gün Savaşı” raporunda ortaya konan çatışmanın devam edebileceği ve bölgeselleşebileceği öngörülerinin büyük ölçüde gerçekleştiğine dikkat çekti. Köse, ABD’nin çatışmaya doğrudan dahil olmasının, askeri doktrinler, yeni teknolojiler, istihbarat operasyonları, enerji güvenliği, sosyal dayanıklılık ve iletişim stratejileri gibi pek çok alanda dönüşümü daha belirgin hale getirdiğini ifade etti.
Raporda, savaş sürecinde gözlemlenen askeri teknolojiler, doktrinel zorluklar, siyasi ve jeopolitik etkiler ile Türkiye açısından ortaya çıkan sonuçlar da kapsamlı bir şekilde ele alındı. Savaşın, modern harp ortamını platform merkezli anlayıştan veri, ağ, üretim kapasitesi ve operasyonel sürdürülebilirlik eksenli yeni bir yapıya dönüştürdüğü ifade edildi. Yapay zeka destekli sistemlerin, istihbarat, gözetleme, keşif faaliyetleri, hedef tespiti ve hava savunma süreçlerinde yoğun biçimde kullanılması, karar alma döngülerini dramatik şekilde hızlandırmaktadır. Bu durum, modern savaşta karar üstünlüğünün yalnızca insan kapasitesi değil, veri işleme, algoritmik analiz ve gerçek zamanlı entegrasyon yetenekleriyle şekillendiğini göstermektedir.
Raporda ayrıca, elektromanyetik spektrum hakimiyetinin modern hava gücünün önemli bir parçası haline geldiği belirtildi. Radar sistemleri, veri bağlantıları, SATCOM altyapısı ve elektronik harp kabiliyetinin savaşın sonucunu belirleyen unsurlar olduğu ifade edildi. Görünmeyen dijital ve elektromanyetik unsurların, geleceğin savaşlarındaki fiziksel çatışma sahası kadar kritik olduğu vurgulandı. İran’ın düşük maliyetli kamikaze dronlar ve çoklu füze saldırıları ile çok katmanlı hava savunma sistemlerini aşabilmesi, modern hava savunmasının sadece savunma sistemlerinden değil, erken ihbar, elektronik harp, siber güvenlik ve taarruzi kapasitelerle desteklenen bütünleşik mimarilerden oluşması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Büyük ve yüksek maliyetli platformların hala önemini koruduğu ancak bu platformların stratejik kırılganlıklarının daha belirgin hale geldiği bildirildi. Özellikle yoğun füze tehditleri altında uçak gemileri, tanker uçaklar ve havadan erken ihbar platformlarının hareket alanlarının daraldığına dikkat çekildi. Düşük maliyetli dron sistemleri ve kamikaze unsurlar, yüksek maliyetli savunma mimarilerine karşı ciddi maliyet asimetrisi oluştururken, kritik altyapılar, enerji tesisleri, radar ağları, iletişim sistemleri ve lojistik merkezleri savaşın öncelikli hedefleri haline geldiği ifade edildi.
