20 Mayıs 2026 tarihinde Avrupa Birliği (AB) kurumları, ABD ile yürütülen ticaret anlaşmasını nihai hale getirmek için müzakerelerde uzlaşma sağladı. AB Konseyi, Avrupa Parlamentosu (AP) temsilcileri ile yapılan görüşmeler sonucunda, AB-ABD ticaret anlaşmasına dair önemli bir uzlaşıya ulaşıldığını duyurdu. Açıklamada, ABD’nin sanayi ürünleri üzerindeki gümrük vergilerini kaldırmayı kabul ettiği, belirli deniz ürünleri ve hassas olmayan tarım ürünleri için tarife kontenjanları ve indirimli tarifeler sağlandığı ifade edildi.
Anlaşma, AB’ye ABD’den gelen ithalatın yerli üreticilere zarar verme riski taşıyan ani artışlara karşı koruma sağlamak amacıyla özel bir mekanizma içeriyor. Yeterli delillerin ortaya konması durumunda, AB Komisyonu bu düzenlemenin uygulanmasını tamamen veya kısmen askıya alabilecek. ABD’nin, anlaşma kapsamındaki taahhütlerine uymaması veya AB ile olan ticaret ilişkilerini olumsuz etkilemesi halinde de benzer bir askıya alma mekanizması devreye girecek.
Ayrıca, ABD’nin 31 Aralık 2026 itibarıyla AB’den ithal edilen çelik, alüminyum ve benzeri ürünlere yüzde 15’in üzerinde gümrük vergisi uygulamaya devam etmesi durumunda, AB Komisyonu’nun bu ürünler için sağlanan tavizleri askıya alma yetkisi bulunuyor. Anlaşmanın sonunda, herhangi bir yeni karar alınmadığı takdirde 2029 yılında yürürlükten kalkacağı belirtiliyor.
Anlaşmanın onay sürecinin ardından AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, sosyal medya platformunda yaptığı paylaşımda, “Anlaşma, AB’nin taahhütlerine bağlıdır,” ifadelerini kullandı. Von der Leyen, AP ve AB Konseyi arasında sağlanan mutabakatı memnuniyetle karşıladığını belirtti ve bunun, AB-ABD anlaşması kapsamındaki sözlerinin yakında yerine getirileceği anlamına geldiğini vurguladı.
AB ile ABD arasındaki ticaret görüşmeleri, Temmuz 2025’te İskoçya’daki Turnberry golf sahasında sona ermişti. Anlaşma çerçevesinde, AB ülkeleri ABD ürünlerine gümrük vergisi uygulamamayı kabul ederken, ABD’nin AB ürünlerine yüzde 15 gümrük vergisi uygulayacağı açıklanmıştı. Ancak, AB’nin anlaşma onay sürecini tamamlayamaması ABD’nin tepkisini çekmişti. ABD Başkanı Donald Trump, 1 Mayıs’ta ticaret anlaşmasına uymadığı gerekçesiyle AB menşeli otomobillere ve kamyonlara uygulanan gümrük vergisinin yüzde 25’e çıkarılacağını duyurmuştu. Trump, AB’ye anlaşma yükümlülüklerini yerine getirmesi için 4 Temmuz’a kadar süre tanımıştı. Aksi takdirde, AB’ye yönelik tarifelerin daha yüksek seviyelere çıkarılacağı uyarısında bulunmuştu. AB ülkelerinin büyük bir kısmı, Trump’ın tehdidinin ardından anlaşmanın hızla yasalaştırılmasını talep ederken, AP temsilcileri, ABD’nin anlaşmayı ihlal etmesi durumunda uygulanacak çeşitli tedbir maddelerinin metne eklenmesini istemişti.
Kaynak: AA / Ata Ufuk Şeker
