Hakan Kaplan 
Avrupa enerji piyasalarında büyük bir değişim yaşanıyor. Daha önce günde yalnızca 10 saat işlem gören doğal gaz ve elektrik piyasaları, artan küresel dalgalanmalar nedeniyle artık 21 saat boyunca işlem yapılacak. Bu önemli dönüşüm, 11 Nisan 2026 tarihinde devreye girecek ve Avrupa enerji ticaretinde bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor.
Geleneksel olarak, Avrupa’nın doğal gaz ve elektrik piyasaları, küresel enerji ticaretinin kenarında kalmıştı. Ancak, önümüzdeki hafta başlayacak bu yeni düzenle, uzun yıllardır süregelen 10 saatlik işlem seansları sona erecek. Artık işlem süreleri, iki katından fazla artırılarak 21 saate ulaşacak. Bu kalıcı genişleme süreci, Orta Doğu’daki çatışmaların yarattığı belirsizliklerle birleşiyor; Avrupa’daki gaz sözleşmeleri, çatışma öncesi fiyat seviyelerinin %40 üzerinde işlem görmeye devam ediyor ve yatırımcılar bu durumu dikkatle izliyor.
Ancak, 21 saatlik yeni sistemin hayata geçiş süreci beklenenden daha yavaş ilerliyor. Birçok şirket, yeni personel alımları ve masa düzenlemeleri gibi konularda temkinli bir yaklaşım benimsiyor. Piyasa uzmanları, bu değişimin Rusya-Ukrayna savaşı ile başlayan süreçlerin doğal bir sonucu olduğunu belirtiyor. Avrupa’nın tek bir tedarikçiye bağımlılığını azaltarak, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) pazarına giriş yapması, yerel fiyatları uluslararası gelişmelere karşı daha duyarlı hale getirdi. Ayrıca yenilenebilir enerji kaynaklarının artışı, doğal gaz talebini etkileyerek piyasa dinamiklerini değiştirdi.
Yeni piyasa, Pazartesi sabahı Singapur saatiyle 05:50’de açılacak ve haftanın ilk büyük enerji kontratı olarak dikkat çekecek. İsviçre merkezli Axpo Holding AG’nin Avrupa Ticaret Başkanı Marco Saalfrank, “21 saatlik işlem günü, küresel oyuncular için büyük bir avantaj sağlayacak. Piyasalarda hızlı değişimlere anında yanıt verebilecekler.” şeklinde görüşlerini belirtiyor.
Yeni çalışma saatleri, Avrupa’daki traderların yaşam standartlarını da etkileyecek. Daha önce Amsterdam saatiyle 08:00’de başlayan iş günleri, artık daha düzensiz bir hale gelecek. Sektördeki temsilciler arasında bu durumla ilgili karışık duygular söz konusu. Örneğin, bir İsviçreli masa şefi, ABD Başkanı Trump’ın İran ile ilgili açıklamalarının genellikle Avrupa akşam saatlerinde geldiğini ve bu durumun çocuklarını yatırma saatini kaçırma endişesi yarattığını ifade ediyor. Londra’daki bir trader ise, trenlerdeki zayıf Wi-Fi bağlantısının akşam eve dönüş yolunu daha stresli hale getireceğini dile getiriyor.
Yeni saatlerin getireceği operasyonel zorluklar da gündeme geldi. Singapur merkezli bir LNG traderı, farklı zaman dilimleri arasındaki koordinasyon zorluklarının karar verme süreçlerini karmaşıklaştırabileceğine dikkat çekiyor. Bazı uzmanlar, bu yeni düzenin likiditeyi artırıp artırmayacağını veya dalgalanmanın sadece daha uzun bir güne yayılıp yayılmayacağını sorguluyor.
Amerika Birleşik Devletleri’ndeki enerji piyasaları uzun zamandır geniş zaman dilimlerinde işlem görmekte. Chicago merkezli bir hedge fon yöneticisi, Avrupa’daki değişimin algoritmik işlemler için yeni fırsatlar sunduğunu ve düşük likidite dönemlerinde bile etkin işlem yapılabileceğini belirtiyor. Miami merkezli bir portföy yöneticisi ise, “Eğer petrol traderları 24 saat boyunca işlem yapabiliyorsa, Avrupa gaz ve elektrik traderları da aynı şekilde hareket edebilmelidir.” yorumunu yapıyor.
