Parlak görünümü nedeniyle gerçek altınla sık sık karıştırılan ve “aptal altını” olarak bilinen pirit, bu kez bilim dünyasını şaşırtan bir keşfe sahne oldu. Japonya açıklarında okyanusun 700 metreden fazla derinliğinde bulunan pirit yapılarının içinde bugüne kadar tespit edilen en yüksek görünmez altın yoğunluklarından biri belirlendi.
Araştırma sonuçları Scientific Reports dergisinde yayımlandı.
OKYANUSUN DİBİNDE GİZLİ ALTIN BULUNDU
Bilim insanları, Tokyo’nun yaklaşık 360 kilometre güneyindeki Higashi-Aogashima Knoll Kalderası hidrotermal alanında robotik denizaltılarla kaya örnekleri topladı.
Deniz seviyesinin 700 metreden fazla altındaki volkanik bacalar ve su altı tümseklerinden alınan örnekler, ikincil iyon kütle spektrometrisi (SIMS) yöntemiyle incelendi. Analizlerde pirit minerallerinin içinde yüzde 1,9’a (19 bin 231 ppm) ulaşan rekor seviyede görünmez altın bulundu.
ALTIN GÖZLE GÖRÜLMÜYOR
Araştırmacılar, altının klasik madenlerde olduğu gibi küçük külçeler veya taneler halinde bulunmadığını belirledi. Altın atomları, pirit mineralinin kristal yapısının içine doğrudan yerleşmiş durumda bulundu. Bu nedenle değerli metal dışarıdan bakıldığında görülemiyor.
Bilim insanlarına göre bu keşif, dünya genelinde yeni altın yataklarının belirlenmesinde önemli bir yol gösterici olabilir.
2015’TE İLK İPUCU ORTAYA ÇIKMIŞTI
Higashi-Aogashima Knoll Kalderası, Japonya’nın Aogashima Adası’nın doğusunda yer alan su altındaki volkanik bir krater olarak biliniyor.
Bölgede Merkez Koni, Güneydoğu ve Doğu olmak üzere üç aktif hidrotermal alan bulunuyor. Yer kabuğunun altından çıkan aşırı sıcak ve mineral bakımından zengin sıvılar, siyah baca olarak bilinen yapıları ve büyük sülfür yataklarını oluşturuyor.
HER PİRİT AYNI MİKTARDA ALTIN TAŞIMIYOR
ALTININ SIRRI PİRİTİN İÇİNDE SAKLIYDI
Yeni çalışmada ekip, üç hidrotermal alandan topladığı kaya örneklerini framboidal, kolloform, öhedral ve subhedral olmak üzere dört farklı pirit yapısına ayırdı.
Numunelerin bir bölümü öğütülerek toplam altın ve arsenik miktarı ölçüldü. Elektron ışınlarıyla yapılan analizlerde kurşun, bakır ve arsenik gibi elementlerin dağılımı incelendi. Daha sonra SIMS tekniğiyle mikroskobik delikler açılarak atom düzeyindeki görünmez altın tespit edildi.
Araştırma, altının piritin kristal kafesine atom atom yerleştiğini gösterdi. Bilim insanları, altının pirit içine yerleşebilmesi için arsenik, bakır ve kurşun gibi elementlerin önemli rol oynadığını belirledi.
Arsenik, pirit yapısında kükürdün yerini alarak kristalde küçük boşluklar oluşturuyor. Böylece daha büyük altın atomları bu boşluklara yerleşerek mineralin içinde hapsoluyor.
Araştırmada altın miktarının arsenik oranıyla birlikte arttığı da tespit edildi.
HER PİRİT AYNI MİKTARDA ALTIN TAŞIMIYOR
Çalışmaya göre tüm pirit türleri aynı oranda altın içermiyor.
En yüksek altın yoğunluğu Merkez Koni bölgesindeki, sıcak hidrotermal sıvılar ile soğuk deniz suyunun hızla birleşmesi sonucu oluşan kolloform pirit örneklerinde belirlendi. Bunu sırasıyla framboidal, subhedral ve öhedral piritler takip etti.
Araştırmacılar, piritin dokusu ve kimyasal yapısının gelecekte deniz tabanındaki en zengin altın yataklarının belirlenmesinde önemli ipuçları sağlayabileceğini belirtti.
