TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı Fuat Oktay, uluslararası düzenin günümüzde küresel sorunlara yanıt vermekte yetersiz kaldığını vurguladı. Oktay, “Dünya beşten büyüktür” anlayışının artık daha geniş bir kitle tarafından kabul gördüğünü ve daha adil, temsilci ve işlevsel bir uluslararası sisteme ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Tokyo’da Keio Üniversitesi’nde düzenlenen “Dış Politika Söyleşileri” etkinliğinin beşincisi olan program, “Orta Doğu’daki Güncel Dinamikler Işığında Türk-Japon Stratejik İlişkileri” başlığıyla gerçekleştirildi. Etkinliğe, Japonya’da görev yapmakta olan büyükelçiler, diplomatik temsilciler, akademisyenler ve öğrenciler katıldı. Açılış konuşmasını yapan Türkiye’nin Tokyo Büyükelçisi Oğuzhan Ertuğrul, Türkiye ile Japonya arasındaki ilişkilerin derin bir dostluk ve dayanışma temelinde geliştiğini belirterek, iki ülkenin stratejik ortaklığını ekonomi, yatırım, teknoloji, bilim ve yükseköğretim alanlarında güçlendirme kararlılıklarını vurguladı.
Oktay, uluslararası sistemdeki dönüşüme dikkat çekerek, İkinci Dünya Savaşı sonrasında kurulan düzenin günümüzde küresel sorunlara çözüm üretmekte yetersiz kaldığını ifade etti. Ayrıca, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin (BMGK) veto mekanizmasının işlevselliğini yitirdiğini söyleyerek, “Bugün ‘Dünya beşten büyüktür’ anlayışı daha fazla benimseniyor.” dedi. Oktay, BMGK’nın Ukrayna, Gazze, Basra Körfezi, Afrika, Pakistan ve Afganistan gibi birçok bölgedeki çatışmaları önleyemediğini, insani krizleri durduramadığını ve eşit bir yaklaşım sergileyemediğini belirtti.
Oktay, yapay zeka, kuantum teknolojileri, biyoteknoloji, siber güvenlik, uzay teknolojileri ve yarı iletkenlerin küresel güç rekabetinin merkezine yerleştiğine dikkat çekerek, Türkiye’nin Avrupa, Asya, Orta Doğu, Balkanlar, Karadeniz ve Orta Asya arasında stratejik bir merkez haline geldiğini söyledi. Türkiye’nin, kriz yönetme kapasitesine sahip, bölgeler arasında bağlantı kurabilen ve çok yönlü bir dış politika izleyen bir ülke olarak önem kazandığını da vurguladı.
Filistin meselesinin bölgedeki istikrarsızlığın merkezinde yer aldığını belirten Oktay, son 20 ayda Gazze’de gerçekleşen saldırılarda on binlerce Filistinlinin hayatını kaybettiğine ve milyonlarca insanın yerinden edildiğine dikkat çekti. “Gazze’nin yeniden inşasına başlanmalı” diyen Oktay, Türkiye’nin barış planının ilerletilmesi ve Gazze’nin yeniden inşası için yoğun çaba gösterdiğini ifade etti. Sürekli bir barış için iki devletli çözümün şart olduğunu belirten Oktay, bağımsız bir Filistin Devleti’nin 1967 sınırları temelinde ve başkenti Doğu Kudüs olacak şekilde kurulması gerektiğine dikkat çekti.
Oktay, uygun koşullar sağlandığında Türkiye ve Japonya’nın Gazze’nin yeniden inşasında birlikte rol alabileceğini, İran çevresindeki gerilimlerin küresel ekonomi ve enerji piyasaları üzerindeki etkilerine de değindi. Ayrıca, Türkiye’nin nükleer silahların yayılmasına karşı durduğunu belirterek, “Hiçbir ülke, İsrail dahil, nükleer silaha sahip olmamalıdır.” ifadelerini kullandı.
